Hội chứng tiêu chảy xuất huyết cấp tính (AHDS) ở chó – Phần 2
Đây là tài liệu được BSAVA biên soạn dành riêng cho thành viên của hiệp hội nhằm hỗ trợ các công việc khám chữa bệnh thú hằng ngày.
Tài liệu được tóm tắt và chuyển ngữ sang tiếng Việt bằng AI. Quý độc giả lưu ý chỉ sử dụng bản tóm tắt như một tài liệu tham khảo.
Hãy sử dụng tài liệu gốc bằng tiếng Anh để tiếp cận được thông tin chính xác nhất.
Tài liệu gốc
Tài liệu tóm tắt
Tổng quan
Hội chứng tiêu chảy xuất huyết cấp tính (AHDS) khởi phát cực cấp với tình trạng tiêu chảy xuất huyết lượng lớn. Chẩn đoán chủ yếu dựa trên các dấu hiệu lâm sàng và loại trừ các nguyên nhân khác như viêm đại tràng cấp tính, bệnh lý cấu trúc hoặc rối loạn đông máu.
Quy trình chẩn đoán
Việc đánh giá cận lâm sàng giúp xác định mức độ nghiêm trọng và phát hiện biến chứng.
- Xét nghiệm máu: Cần thực hiện tổng phân tích tế bào máu, sinh hóa và điện giải để loại trừ nguyên nhân ngoài đường tiêu hóa (như bệnh gan, urê huyết cao).
- Đo PCV thủ công: Được coi là chính xác hơn máy tự động và là dấu hiệu quan trọng để theo dõi tình trạng bù dịch.
- Cortisol cơ bản: Nên xem xét đo để loại trừ bệnh suy vỏ thượng thận (Hypoadrenocorticism), vốn có biểu hiện tương tự AHDS.
- Xét nghiệm phân: Quan trọng nhất là loại trừ Parvovirus (CPV-2) bằng các test nhanh tại chỗ. Xét nghiệm tìm vi khuẩn Clostridia hiện không còn được khuyến cáo vì không giúp ích cho chẩn đoán hay điều trị.
- Chẩn đoán hình ảnh: Siêu âm bụng giúp đánh giá nhu động ruột, loại trừ u hoặc thủng.
Liệu pháp điều trị và quản lý biến chứng
Hồi sức bằng dịch truyền là ưu tiên hàng đầu do thú bệnh thường nhập viện trong tình trạng sốc giảm thể tích.
| Loại can thiệp | Chi tiết và Liều lượng |
| Dịch truyền tĩnh mạch | Ban đầu dùng dung dịch tinh thể (isotonic crystalloid) liều bolus 10-15 mg/kg trong 5-10 phút. Sau đó duy trì để bù đắp tình trạng mất nước và duy trì nhu cầu cơ thể. |
| Thuốc chống nôn | Maropitant (1 mg/kg i.v. q24h), Metoclopramide (1-2 mg/kg/ngày CRI), hoặc Ondansetron (0.5-1 mg/kg i.v. q12h) cho các trường hợp kháng trị. |
| Giảm đau | Methadone (0.1-0.2 mg/kg i.v. mỗi 4-6 giờ) hoặc Paracetamol (15 mg/kg i.v. q8h). |
| Dinh dưỡng sớm | Ưu tiên nuôi dưỡng qua đường tiêu hóa sớm trong 24 giờ đầu để nuôi dưỡng tế bào ruột vàAddress giảm nhu động. Bắt đầu với 33% nhu cầu năng lượng nghỉ ngơi (RER) và tăng dần. |
Lưu ý về kháng sinh: Đa số các trường hợp AHDS tự khỏi mà không cần kháng sinh. Kháng sinh (như Amoxicillin-clavulanate 20 mg/kg q8h) chỉ được chỉ định khi nghi ngờ nhiễm trùng huyết dựa trên tiêu chuẩn SIRS sau khi đã bù dịch, hoặc khi có tình trạng giảm bạch cầu trung tính nặng. Thuốc bảo vệ niêm mạc dạ dày (như Omeprazole) không có chỉ định trong AHDS vì niêm mạc dạ dày thường không bị tổn thương.
Biến chứng và Tiên lượng
- Viêm da do tiếp xúc phân: Là biến chứng nghiêm trọng có thể gây hoại tử da vùng quanh hậu môn, đuôi hoặc chân sau. Có thể dùng ống thông phân (faecal foley catheter) để giảm thiểu rủi ro này.
- Liệt ruột (Ileus): Có thể nhận diện qua siêu âm hoặc triệu chứng nôn trớ. Điều trị bằng Metoclopramide CRI và dinh dưỡng sớm.
- Tiên lượng: Rất tốt với tỷ lệ sống sót từ 93-100% nếu được điều trị tích cực. Thời gian nằm viện trung bình là 3-4 ngày. Tuy nhiên, 28% chó từng mắc AHDS có nguy cơ phát triển bệnh đường tiêu hóa mãn tính về sau.