10 mins read

Hành vi loài thỏ và những điều cần chú ý trong việc giữ/cố định thỏ – Phần 2, dành cho chủ nuôi

Đối với chủ nuôi, việc nhận biết các dấu hiệu bất thường ở thỏ biểu hiện cho việc ốm, đau là rất quan trọng để có các biện pháp cấp cứu kịp thời. Thỏ là một loài động vật bị săn, nên theo bản năng, chúng phải giấu đi việc mình đang bị ốm để không thể hiện điểm yếu đối với các loài săn mồi trong tự nhiên. Vì vậy, để nhận ra việc thỏ đang ốm đau là rất khó, nhất là đối với những người ít kinh nghiệm hoặc không có chuyên môn. Những dấu hiệu sau đây là thường thấy cũng như dễ nhận biết nhất ở thỏ đau ốm: lờ đờ, không ăn và/hoặc uống (nhất là đối với treat hoặc đồ ăn yêu thích), phân nhỏ dần hoặc không thải phân, tư thế bất thường (ví dụ còng lưng khi đau bụng), cọ răng vào nhau, thở gấp và thở bụng (abdominal breathing), hung dữ bất thường, tự giật lông, và rất nhiều dấu hiệu khác tùy vào bệnh cụ thể. Ở bài trước mình có đề cập đến Rabbit Grimace Scale và giải thích cách nhận biết thỏ bị đau qua nét mặt, các bạn có thể tham khảo nhé. Ngừng ăn và giảm/ngừng thải phân là biểu hiện của bệnh tắc ruột (gastrointestinal stasis aka. GI-stasis), và là một bệnh cần can thiệp cấp cứu trong vòng 24h, nếu không sẽ có thể nguy hiểm đến tính mạng thỏ.

Đã có một số nghiên cứu chỉ ra rằng, một chế độ ăn thích hợp, tức giàu chất xơ, cũng có nhiều lợi ích đối với sức khỏe tinh thần của thỏ, có thể giúp giảm hoặc tránh các rối loạn về hành vi. Một chế độ ăn chủ yếu là cỏ khô/cỏ có thể giúp giảm đáng kể các hành vi cắn đồ, liếm lông quá mức và ăn lông. Điều này giảm rủi ro thỏ bị tắc ruột do búi lông. Một vấn đề khác cũng có thể được giảm thiếu nhờ một chế độ ăn đúng là hành vi dữ dằn, hung hãn đối với chủ và thỏ cùng nhà. Vì vậy, có thể kết luận rằng thỏ nên có nguồn cỏ khô không giới hạn trong chế độ ăn của mình.

Như đã nói ở bài đầu tiên trong series “Hành vi loài thỏ” này, thỏ là một loài sống xã hội và cần có bạn cùng loài. Tuy nhiên, chúng cũng có tính lãnh thổ cao và chủ nuôi cần phải chọn bạn thích hợp cho thỏ. Các chuyên gia khuyên rằng, nên nuôi một nhóm thỏ hoặc ít nhất là một đôi đực-cái và cần có biện pháp gắn kết (bonding) thích hợp. Tuổi thích hợp nhất cho bonding là thỏ con khoảng cho tới 3 tháng tuổi, vì bonding thỏ trưởng thành cần rất nhiều thời gian và kiên nhẫn để tránh chúng gây thương tích cho nhau. Một điều cần lưu ý là thỏ đực sau khi trưởng thành sẽ trở nên rất hung dữ với các thỏ đực khác, vì vậy việc triệt sản là cần thiết để chúng có thể sống cùng nhau một các thoải mái. Thỏ bị ốm cũng không nên bị tách khỏi các con khác, điều này có thể khiến chúng bị stress và ốm nặng hơn. Các bác sĩ thú y vì vậy cũng khuyên chủ nuôi khi đem thỏ đi khám nên đem cả bạn cùng nhà của chúng theo, điều này có lợi trong quá trình điều trị tại bệnh viện, nhất là khi bệnh nhân phải ở nội trú.

Thỏ nên được nuôi ít nhất theo đôi (đực-cái)

Thỏ cần được chủ nuôi kiểm tra sức khỏe tại nhà hàng tuần cũng như chải lông thường xuyên nhằm tránh việc thỏ ăn búi lông. Để làm được điều đó, thỏ cần được cố định. Để giảm thiểu stress cho thỏ của mình trong tình huống này và cả khi bị đưa đi thú y, các bạn có thể tập cho thỏ làm quen ở nhà với việc bị bế lên cũng như quen với hộp vận chuyển. Nhiều con thỏ sẽ không giãy giụa khi bị bế và còn nằm im khi bị đặt giữ chặt, điều này không có nghĩa thỏ cảm thấy thoải mái, mà đây là biểu hiện của sợ hãi (freezing). Vì vậy, chỉ bế thỏ khi cần thiết và cũng cần tập cho thỏ quen với việc bị bế lên bằng phương pháp củng cố tích cực (positive reinforcement) với đồ ăn yêu thích của thỏ. Điều này được thực hiện bằng cách một tay đưa cho thỏ treat, tay còn lại nâng dưới ngực thỏ dần dần lên, cho đến khi thỏ thoải mái với việc bị bế. Trong quá trình luyện tập cho thỏ, tuyệt đối không được bắt ép khi thỏ sợ, điều này sẽ khiến chúng liên kết việc bị bế với sự sợ hãi, sẽ khiến cho quá trình làm quen này càng khó khăn hơn. Cách làm quen với hộp vận chuyển khá dễ, bạn nên đặt hộp này trong khu vực sống của thỏ để thỏ có thể tự do vào đó khám phá. Nên để thêm đồ ăn yêu thích của thỏ vào hộp để chúng có động lực vào hộp để xem hơn. Khi đem đi thú y, nên lót hộp bằng khăn tắm màu trắng đã được cọ vào cỏ khô trong khu vực sống của thỏ. Điều này giúp thỏ bớt sợ hãi do có mùi thân thuộc, đồng thời cũng giúp bác sĩ có thể đánh giá phân và nước tiểu của thỏ dễ dàng hơn.

Thỏ rất ghét bị bế lên (chân không chạm đất) và sẽ thường giãy giụa mạnh

Trong series tiếp theo về loài thỏ, mình sẽ viết về các bệnh thường gặp ở loài này và một số biện pháp cấp cứu, rất mong được các bác sĩ thú y cũng như những bạn đang nuôi và đang tìm hiểu nuôi thỏ đón đọc nhé!


Minh Hà Phạm
Trường ĐH Thú y Hannover, Đức

Nguồn

  1. Kleintiere stressarm behandeln; Schneider B., Döring D., Ketter D.; 2. Auflage; 2018
  2. Exotic Pet Behavior – Birds, Reptiles, and Small Mammals; J. Mayer, Teresa Bradley Bays, and Teresa L. Lightfoot; 2006
  3. Poster Rabbit Grimace Scale: https://www.nc3rs.org.uk/sites/default/files/2022-01/NC3Rs%20Rabbit%20Grimace%20Scale%20Poster%20%28EN%29.pdf
  4. http://www.medirabbit.com/EN/Surgery/Restraint/Handling.htm
  5. https://www.bristol.ac.uk/media-library/sites/vetscience/documents/clinical-skills/Rabbit%20Handling.pdf

Trả lời