Một vài nguyên nhân tử vong ở thỏ
Thỏ rất dễ tử vong và không dễ chăm.
Ngoài lý do “yếu bụng”, “hay bị rối loạn tiêu hóa” như dân gian nước ta vẫn truyền miệng, các bé thỏ nhà – trong thực tế – có thể tử vong vì nhiều nguyên nhân khác.
Nghiên cứu thực hiện trên 898 trường hợp tử vong ở thỏ nhà ở Nhật Bản [1] trong giai đoạn 2006–2020 cho thấy có 71% trường hợp có thể xác định được nguyên nhân tử vong (**).
Trong đó:
- Khối u tân sinh 24,8%
- Bệnh tiêu hóa 15%
- Nhiễm trùng gây áp xe 10%
- Bệnh tiết niệu 9,5%
- Chấn thương 4,9%
- Bệnh tim 3%
- Hô hấp 2,2%
- An tử: 1,6%
(**)Nguyên văn: “The cause of death was determined in 660 of the 898 (73.5%) rabbits” – Nguyên nhân tử vong được xác định ở 660 trong số 898 (73,5%) thỏ. Nhưng mình cộng số mẫu theo các nguyên nhân liệt kê bên trên = 638, tương đương 71% thôi. Tạm thời mình xin phép để theo số này ạ.
Trong đó, bệnh tiêu hóa là nguyên nhân gây tử vong phổ biến nhất ở thỏ nhỏ tuổi (4 tuổi trở xuống).
Khối u là nguyên nhân tử vong phổ biến ở thỏ trung niên-cao tuổi (trên 5 tuổi).
Một nghiên cứu khác do trường Đại học Thú y Hoàng gia (Vương Quốc Anh) [2] thực hiện trên 370 ca tử vong ở thỏ nhà (2013) cho thấy:
– Có 103 ca (27,8%) ca không có ghi nhận nguyên nhân trong ghi chép lâm sàng
– Trong số 267 ca tử vong còn lại, các nguyên nhân tử vong phổ biến nhất được ghi nhận là:
- Ấu trùng ruồi/giòi (10,9%)
- Chán ăn (4,9%)
- Stress (4,9%)
- Ứ trệ đường ruột (4,3%) – GI Stasis
*Đọc thêm về GI Stasis ở đây https://byvn.net/mGjw
*Số liệu trong biểu đồ đính kèm bài viết này được làm tròn
Ngoài ra, thỏ nhà có thể gặp các vấn đề sức khỏe phổ biến như:
– móng mọc quá dài (16%)
– răng hàm mọc quá dài (7,6%)
– mất vệ sinh vùng mông (4,5%)
– răng cửa mọc quá dài (4,3%)
Nguyên nhân chủ yếu của các vấn đề trên đều đến từ CHẾ ĐỘ ĂN không chuẩn và thiếu không gian vận động.
Chế độ ăn chuẩn để thỏ nhà khỏe mạnh: https://byvn.net/8c07
Tuổi thọ trung bình của thỏ nhà:
2 nghiên cứu trên cho thấy, nếu được chăm nuôi đúng cách, các bé thỏ nhà có thể có tuổi thọ trung bình từ 4-7 năm.
Trong đó 18% các bé thỏ nhà có thể sống tới hơn 9 tuổi [1], mặc dù cũng có những bé sống được tới 14-15 năm [2].
**Về tuổi thọ của thỏ nhà: Các nghiên cứu khác nhau thực hiện ở Mỹ, Anh, Hà Lan, Nhật Bản đưa ra kết luận rất chênh lệch. Trong khuôn khổ bài viết này, mình xin phép không đề cập chi tiết.
Các tai nạn hi hữu mà thỏ có thể gặp phải:
Quan sát của cá nhân mình sau hơn 5 năm nằm vùng các hội nhóm thỏ ở Âu, Mỹ, Việt Nam, thỏ nhà có thể tử vong/bị trọng thương bởi các nguyên nhân rất “giời ơi đất hỡi”:
– Người lạ đột ngột vào nhà, nói/hét to → bé sợ, giật mình —> chết
– Bị trẻ nhỏ bế chơi vần vò → chết
– Ở trong LỒNG ghép chất lượng không đủ tốt → lồng sập → bé ngã, tử vong
– Bị ngã qua cầu thang/ban công
– (Nghi ngờ) tử vong do nhiễm độc hóa chất từ các vật liệu xây dựng mà bé có thể gặm phải (vữa trát tường, sơn gốc dầu, giấy dán tường, gỗ công nghiệp…)
– Bị mèo hoang vào nhà tấn công/ bị thú nuôi cùng nhà (chó, mèo) tấn công → trọng thương → gia đình bé nỗ lực phẫu thuật, chăm sóc nhưng bé vẫn mất sau khoảng 2 tháng
– Bị mất hẳn 1 tai không rõ nguyên nhân, nghi là bị cánh tủ kẹp vào tai khi bé nghịch trong tủ → gia đình nỗ lực chăm sóc, phục hồi nhưng bé mất sau đó 6 tháng
Trên đây là những thực tế không-màu-hồng mà chúng ta có thể sẽ phải đối diện nếu xác định đón nhận và đồng hành với một bé thỏ nhà.
Thỏ là sinh vật có khả năng tự sinh tồn rất kém.
Thỏ cũng không phải động vật bản địa ở Việt Nam nên khả năng tồn tại ngoài môi trường tự nhiên gần như là không thể.
Vậy nên: Xin hãy cân nhắc kỹ trước khi đón bé.
Biên dịch & biên tập, thiết kế: Thương Thương, Góc trao đổi về chăm sóc thỏ nhà.
[1] https://www.sciencedirect.com/…/pii/S1557506322000787
[2] https://bvajournals.onlinelibrary.wiley.com/…/vr.105592…