Vì sao phải triệt sản thỏ cái? Bàn về hiện tượng mang thai giả và nguy cơ ung thư tử cung
1. Cơ chế rụng trứng ở thỏ
Khác với suy nghĩ của nhiều người về “mùa sinh sản,” thực ra không có mùa sinh sản ở thỏ. Thỏ là loài rụng trứng kích thích (induced ovulation), tức là có tiếp xúc gây kích thích cho thỏ (vuốt ve phần gáy, lưng) hay bị thỏ đực nhảy thì thỏ sẽ rụng trứng. Đây cũng là lí do thỏ có thể mang thai ngay sau khi vừa sinh xong nếu tiếp xúc với thỏ đực. Một khi thỏ đã động dục, thì thỏ sẽ không bao giờ ngừng động dục.
2. Hiện tượng mang thai giả và nguy cơ ung thư tử cung
Hiện tượng mang thai giả thường rất phổ biến ở thỏ cái trưởng thành chưa được triệt sản. Thỏ sẽ có hành vi giống với mang thai: tính lãnh thổ cao hơn, tính tình khó chịu, gom cỏ bằng miệng lót ổ, tự giật lông để lót ổ,… Dù không có thỏ đực, thỏ cái vẫn có hiện tượng mang thai giả này do được vuốt ve (gáy, lưng) từ chủ nuôi gây kích thích rụng trứng ở thỏ.
Việc rụng trứng liên tục mà không được thụ tinh gây tổn hại nghiêm trọng cho bộ phận sinh sản ở thỏ, đây chính là nguyên nhân chính gây ra ung thư tử cung ở thỏ cái chưa triệt sản. Nghiên cứu chỉ ra về nguy cơ ung thư tử cung ở thỏ cái tùy theo độ tuổi như sau:
• 2 tuổi: 40%
• trên 3 tuổi: 60%
• trên 5 tuổi: 80%
3. Triệt sản cho thỏ cái là biện pháp phòng tránh ung thư tử cung duy nhất!
Tốt nhất, chúng ta nên triệt sản cho thỏ cái trước 1 tuổi. Từ 4 tuổi trở lên, thường thỏ cái đã bắt đầu phát triển khối ung thư và đã di căn sang các khu vực khác, nên cần kiểm tra sức khỏe kĩ trước khi quyết định triệt khi thỏ lớn tuổi. Nếu khối ung thư đã di căn, thì việc triệt sản không còn tác dụng, và còn gây nguy hiểm trong quá trình gây mê.
Khi chọn triệt sản cho thỏ cái ở VN, mọi người bắt buộc phải chọn nơi uy tín, thực sự biết khám thỏ. Các bác sĩ có kinh nghiệm về thỏ và tay nghề tốt có thể giảm thiểu được những rủi ro trong phẫu thuật. Theo thống kê, nguy cơ thỏ mất dưới tác động của gây mê là 0.7% đối với thỏ khỏe mạnh, và 7% đối với thỏ có bệnh nền. Rủi ro thỏ gặp nguy hiểm trong và sau phẫu thuật sẽ tăng cao hơn nếu mọi người đưa thỏ tới những nơi có quy trình gây mê cho thỏ sơ sài, hoặc bác sĩ không hiểu kĩ về thỏ (bắt nhịn ăn trước khi phẫu thuật, không cho thuốc giảm đau sau phẫu thuật, v.v).
Mọi người có thể cân nhắc tìm các thú y có áp dụng gây mê bay hơi thay vì gây mê tiêm cơ như truyền thống để đảm bảo an toàn hơn cho thỏ. Nhóm mình đã có nhiều người chọn phẫu thuật thỏ với phương pháp gây mê này. Nhược điểm ở đây là chi phí gây mê bay hơi sẽ cao hơn so với gây mê tiêm cơ.
Ngoài ra, việc chọn thú y thực sự biết về thỏ cũng rất quan trọng, đã có trường hợp ở VN bác sĩ đoán sai giới tính thỏ đã mổ ra cắt nhầm bộ phận nào đó bên trong người thỏ trong khi thỏ là thỏ đực, cũng có trường hợp mổ ra không tìm được tử cung mới biết là thỏ đực.
4. Các lợi ích khác của việc triệt sản:
• Thỏ bớt hung hăng và giảm tính lãnh thổ do hạn chế được sự chi phối của hormone
• Thỏ đã triệt sản dễ làm thân, dễ gắn kết với thỏ khác hơn
• Thỏ đã triệt sản có thói quen vệ sinh tốt hơn
LỜI KẾT
Rủi ro khi gây mê ở thỏ khỏe mạnh là 0.7%, trong khi nguy cơ ung thư ở thỏ cái có thể lên tới 80%. Mình rất mong các chủ nuôi có thỏ cái cân nhắc về việc đem thỏ nhà mình đi triệt sản để đảm bảo sức khỏe lâu dài cho các em. Hãy sáng suốt chọn thú y uy tín, có kinh nghiệm triệt sản thỏ và có kiến thức thật sự về thỏ!!
Góc trao đổi và chăm sóc thỏ nhà
Nguồn tiêu biểu:
https://www.sciencedirect.com/…/pii/S1557506322000015
https://www.goddardvetgroup.co.uk/…/do-rabbits…/….