Dinh dưỡng và bệnh lý đường tiêu hóa ở mèo
Đây là tài liệu được BSAVA biên soạn dành riêng cho thành viên của hiệp hội nhằm hỗ trợ các công việc khám chữa bệnh thú hằng ngày.
Tài liệu được tóm tắt và chuyển ngữ sang tiếng Việt bằng AI. Quý độc giả lưu ý chỉ sử dụng bản tóm tắt như một tài liệu tham khảo.
Hãy sử dụng tài liệu gốc bằng tiếng Anh để tiếp cận được thông tin chính xác nhất.
Tài liệu gốc
Tài liệu tóm tắt
Tổng quan
Quản lý dinh dưỡng cho mèo mắc bệnh đường tiêu hóa đòi hỏi sự hiểu biết về các đặc điểm chuyển hóa chuyên biệt. So với chó, mèo có nhu cầu cao về taurine, arginine, cần vitamin A tiền tiêu hóa và có chiều dài ruột ngắn hơn. Các bệnh lý tiêu hóa thường biểu hiện qua triệu chứng nôn, tiêu chảy, táo bón, nhưng phổ biến nhất là sụt cân và giảm cảm giác thèm ăn.
Bệnh viêm ruột (IBD)
Mục tiêu dinh dưỡng trong điều trị IBD bao gồm: cung cấp chế độ ăn cân bằng, phục hồi thể trạng, điều chỉnh thiếu hụt dưỡng chất và giảm thiểu triệu chứng lâm sàng.
- Chế độ ăn đạm thủy phân: Sử dụng các nguồn đạm từ gà, cá hồi, đậu nành hoặc lông vũ đã được thủy phân. Dạng khô và đóng hộp đều có sẵn, tuy nhiên độ ngon miệng có thể thay đổi tùy tình trạng thú bệnh.
- Chế độ ăn đạm mới (Novel protein): Là lựa chọn thay thế cho đạm thủy phân, thường có độ ngon miệng cao hơn. Lưu ý các sản phẩm thương mại có thể nhiễm nguồn đạm không liệt kê trong quá trình sản xuất.
- Chế độ ăn tự nấu: Hữu ích khi thú bệnh từ chối thức ăn thương mại hoặc mắc bệnh đồng mắc. Cần được chuyên gia dinh dưỡng thiết lập công thức để đảm bảo cân bằng dưỡng chất và bổ sung vi chất.
- Bổ sung chất xơ: Chất xơ hòa tan giúp làm mềm phân, trong khi chất xơ không hòa tan giúp tạo khối phân và tăng thời gian lưu chuyển.
Bổ sung vi chất và điều hòa hệ vi sinh
Thiếu hụt vitamin và khoáng chất thường gặp trong các bệnh lý đường ruột mãn tính.
| Vi chất | Tác dụng và Liều lượng |
| Cobalamin (B12) | Cần cho hệ thống enzyme và chức năng folate. Liều: 250 µg s.c. 1 lần/tuần trong 6 tuần, sau đó 1 liều sau 4 tuần; hoặc 250 µg p.o. 1 lần/ngày trong 12 tuần. |
| Folate (B9) | Cần cho chuyển hóa amino acid và sản xuất hồng cầu. Thiếu hụt gây thiếu máu và chậm phát triển. |
| Khác | Có thể thiếu hụt Magie, sắt, vitamin K và kẽm. Thiếu sắt chức năng dẫn đến thiếu máu. |
Việc sử dụng men vi sinh, tiền sinh học hoặc cấy ghép phân để điều hòa hệ vi sinh hiện chưa có bằng chứng rõ ràng về lợi ích đối với bệnh đường ruột ở mèo.
Hội chứng Triaditis và Lymphoma tiêu hóa
- Triaditis: Là tình trạng kết hợp giữa IBD, viêm đường mật và viêm tụy. Khác với chó, chất béo trong khẩu phần không gây viêm tụy ở mèo, vì vậy không cần hạn chế chất béo. Mục tiêu chính là cung cấp đủ calo và tập trung quản lý IBD.
- Lymphoma: Dạng tế bào nhỏ (low-grade) có tiên lượng tốt hơn và triệu chứng giống IBD. Thú bệnh cần chế độ ăn dễ tiêu hóa, chất lượng cao để cải thiện thể trạng.
Quản lý tình trạng chán ăn
Giảm tiêu thụ thức ăn dẫn đến suy dinh dưỡng nghiêm trọng.
- Hỗ trợ thuốc: Mirtazapine được dùng để kích thích thèm ăn. Cần thận trọng liều lượng ở thú bệnh suy gan do thời gian bán thải kéo dài.
- Đặt ống thông dạ dày: Ống thông thực quản (size 14 – 19 French) là phương pháp an toàn để hỗ trợ dinh dưỡng trung hạn, cho phép sử dụng các chế độ ăn lỏng chuyên dụng tại nhà.